Gece Uyutmayan Omuz Ağrısı: Hangi Pozisyonda Yatmalı?

Gece uyutmayan omuz ağrısı nedir?

Gece omuz ağrısı; istirahatte, yatağa girince ya da özellikle bir omzun üzerine yatınca artan omuz ağrısıdır. Bu durum yalnızca “kas tutulması” anlamına gelmez. Rotator manşet ilişkili omuz ağrısı, tam ya da kısmi yırtıklar, donuk omuz, bursit (eklem çevresi sıvı yastıkçığının irritasyonu), kalsifik tendinit ve bazen boyundan yansıyan ağrı gece yakınmasını artırabilir.[1][2][4][8]

Orta yaş ve üzerindeki kişilerde, tekrarlayan kol üstü kullanımda çalışanlarda, diyabet veya tiroid hastalığı olanlarda ve omzunu uzun süre koruyarak kullananlarda daha sık görülür. Donuk omuzda ağrıya hareket kısıtlılığı eşlik ederken; rotator manşet sorunlarında kolu kaldırma, yana açma ve belirli açılarda dönme daha çok zorlaşır.[1][8]

Omuz ağrısında hangi pozisyonda yatmalı?

En çok tolere edilen pozisyonlar hangileridir?

Çoğu kişi için en rahat iki seçenek şunlardır:

• Sırtüstü yatış: Ağrılı kolun dirsek ve önkol altına ince bir yastık ya da katlanmış havlu koymak omzu daha nötr hizada tutabilir. Böylece omuzun “aşağı sarkması” azalır.[1]

• Ağrısız tarafa yan yatış: Ağrılı kolu gövdenin önünde, bir yastığa sarılmış gibi desteklemek yükü azaltabilir. Sırt arkasına küçük bir yastık koymak da gece istemsizce ağrılı tarafa dönmeyi azaltabilir.[1]

Bu öneriler kesin tedavi değildir; amaç gece basıncını ve omuz çevresindeki zorlanmayı azaltmaktır.

Hangi pozisyon ağrıyı artırabilir?

• Ağrılı omzun üzerine doğrudan yatmak çoğu kişide ağrıyı artırır.

• Kolun baş üstünde kaldığı, omzun uzun süre sıkıştığı pozisyonlar bazı omuz sorunlarında rahatsız edici olabilir.

• Pozisyon sık değiştirildiğinde ağrı keskinleşiyorsa, bu yalnızca yatış biçimiyle açıklanmayabilir.

Kısa cevap: nasıl yatmalı?

En pratik yaklaşım şudur:

1. Önce sırtüstü deneyin.

2. Ağrı sürüyorsa ağrısız tarafa yan yatıp ağrılı kolu yastıkla destekleyin.

3. Ağrılı omzun üstüne yatmayın.

4. Tek bir “mükemmel” pozisyon olmadığını, omuzdaki soruna göre değişebileceğini unutmayın.

İLGİLİ MAKALEYİ OKUYUN.

Gece omuz ağrısı neden olur?

1) Rotator manşet ilişkili omuz ağrısı

Rotator manşet tendonlarında irritasyon, dejenerasyon veya yırtık olduğunda ağrı özellikle kol kaldırma hareketlerinde ve gece belirginleşebilir. Gece ağrısı ile işlev kaybı arasında ilişki gösteren çalışmalar vardır.[1][4][5]

2) Donuk omuz

Donuk omuzda ağrıya belirgin sertlik eşlik eder. Hastalar çoğu zaman hem aktif hem pasif hareketin azaldığını söyler. Gece ağrısı özellikle erken ve ağrılı evrede belirgin olabilir.[3][8]

3) Omuz sıkışması, bursit ve kalsifik tendinit

Bazı hastalarda tendon-bursa irritasyonu veya kalsiyum birikimi ağrıyı istirahatte bile artırabilir. Özellikle ani alevlenen, çok şiddetli ağrıda kalsifik tendinit akla gelebilir.[1][2]

4) Boyundan yansıyan ağrı ve diğer nedenler

Her gece omuz ağrısı omzun kendisinden kaynaklanmaz. Boyun kaynaklı sinir etkilenmeleri, eklem kaynaklı ağrılar ve daha nadir olarak sistemik hastalıklar da benzer tablo yapabilir.[2]

Belirtiler nelerdir?

Gece uyutmayan omuz ağrısına şu belirtiler eşlik edebilir:

• omuzun üzerine yatamama

• kolu yana kaldırırken veya arkaya götürürken ağrı

• saç tarama, giyinme, sütyen/kemer uzanması gibi günlük işlerde zorlanma

• güçsüzlük hissi

• hareket açıklığında azalma

• gece uykudan uyandıran zonklama ya da derin ağrı

Rotator manşet ilişkili ağrıda gece şiddeti arttıkça işlev kaybının da artabildiği bildirilmiştir. Donuk omuzda ise özellikle dışa dönüş ve yukarı kaldırma kısıtlılığı dikkat çeker.[1][4][8]

Ne zaman acil değerlendirme gerekir?

Aşağıdaki durumlarda omuz ağrısını yalnızca “yanlış yatış” diye düşünmeyin:

• travma sonrası başlayan şiddetli ağrı

• omuzda şekil bozukluğu veya çıkık şüphesi

• kolu kaldırmada ani ve belirgin güç kaybı

• omuzda kızarıklık, sıcaklık artışı, ateş

• açıklanamayan kitle/şişlik

• yeni başlayan çoklu eklem ağrısı ve belirgin inflamasyon

• ciddi yırtık, kırık veya enfeksiyon düşündüren tablo

Bu tür bulgular varsa aynı gün ya da gecikmeden hekim değerlendirmesi gerekir.[2]

Tanı nasıl konur?

Tanı çoğu zaman iyi bir öykü ve muayene ile başlar. Ağrının ne zaman başladığı, travma öyküsü, gece artıp artmadığı, hangi hareketle tetiklendiği ve pasif hareketlerde de kısıt olup olmadığı önemlidir. Omuz muayenesinde özellikle ağrı paterni, hareket açıklığı ve güç değerlendirilir.[1][2]

İleri görüntüleme her hastada ilk adım değildir. Kılavuzlar; travma, belirgin yapısal lezyon şüphesi, tam kat yırtık olasılığı, tedaviye rağmen düzelmeme veya ayırıcı tanıda başka hastalık düşünülmesi gibi durumlarda görüntülemenin daha anlamlı olduğunu vurgular. MR veya ultrason, klinik değerlendirmeyi tamamlayıcı araçtır; tek başına tanının yerini tutmaz.[1][2]

Ayırıcı tanıda hangi durumlar düşünülür?

Gece omuz ağrısında benzer tablo yapabilen başlıca durumlar:

• rotator manşet tendinopatisi

• kısmi veya tam kat rotator manşet yırtığı

• donuk omuz

• subakromiyal bursit / sıkışma tipi ağrı

• akromioklaviküler eklem sorunları

• kalsifik tendinit

• boyun kaynaklı yansıyan ağrı

• daha nadir olarak enfeksiyon, tümöral süreç veya inflamatuvar romatolojik hastalıklar [1][2][8]

Tedavi seçenekleri nelerdir?

Modern tıp yaklaşımı

Tedavi, nedenine göre değişir. Genel çerçevede kısa süreli ağrı kontrolü, aktivite düzenleme, egzersiz ve uygun hastada enjeksiyon gibi seçenekler düşünülür. Rotator manşet tendinopatisinde kortikosteroid enjeksiyonları bazı hastalarda kısa dönem ağrı ve fonksiyon için yararlı olabilir; donuk omuzda ise özellikle erken dönemde eklem içi steroid ve buna eşlik eden ev egzersiz programı daha iyi sonuçlarla ilişkilendirilmiştir.[1][3]

Cerrahi her gece ağrısında gerekli değildir. Ancak travmatik akut tam kat yırtık şüphesi, belirgin fonksiyon kaybı ya da uygun konservatif tedaviye rağmen düzelmeyen seçilmiş olgularda ortopedi değerlendirmesi gerekir. Donuk omuzda dirençli vakalarda 6–9 ay ve sonrası için girişimsel seçenekler bazı hastalarda tartışılabilir.[2][8]

Fizik tedavi ve rehabilitasyonun rolü

Kanıtlar; eğitim, yük yönetimi, egzersiz tedavisi ve uygun seçilmiş manuel terapi yaklaşımlarının önemli olduğunu gösteriyor. Rotator manşet ilişkili omuz ağrısında egzersiz temelli programlar ağrı ve fonksiyonda iyileşme sağlayabilir. Donuk omuzda da hareket açıklığı çalışmaları, germe ve uygun dönemde güçlendirme yararlı olabilir.[1][6][8]

Evde fizik tedavi nasıl planlanır?

Uygun hastalarda ev ortamında plan şu basamaklarla ilerler:

1. İlk değerlendirme: Ağrı, hareket, gece yakınması, fonksiyon ve kırmızı bayraklar gözden geçirilir.

2. Uygunluk kontrolü: Bu tablo evde fizik tedavi için uygun mu, yoksa önce hekim/ileri değerlendirme mi gerekli; buna karar verilir.

3. Hedef belirleme: Gece ağrısını azaltma, yatakta pozisyon toleransını artırma, kolu kaldırmayı kolaylaştırma, giyinme ve kişisel bakım aktivitelerini rahatlatma gibi kişisel hedefler seçilir.

4. Kişiye göre program: Egzersiz, eğitim, pozisyonlama, günlük yaşam düzenlemeleri ve takip planı oluşturulur.

5. Yeniden değerlendirme: Yanıt izlenir; gerekirse plan değiştirilir veya ilgili uzmana yönlendirme yapılır.

Bu yaklaşım, kılavuzların önerdiği hasta merkezli eğitim + egzersiz + takip mantığıyla uyumludur.[1]

Evde uygulanabilecek güvenli öneriler nelerdir?

Genel prensipler

• Ağrıyı tamamen yok etmeye çalışmayın; tolere edilebilir sınırda çalışın.

• Hareketler sonrası ağrı belirgin biçimde saatlerce artıyorsa program fazla yükleyici olabilir.

• Yeni zorlanma veya şişlik varsa soğuk, belirgin sertlik ön plandaysa ve şişlik yoksa ılık uygulama daha rahatlatıcı olabilir.

• Isı veya soğuğu doğrudan cilde koymayın; araya havlu koyun, genelde 10–15 dakika aralığını aşmayın.

Günlük yaşam ve ergonomi önerileri

• Uzun süre omzu yukarıda tutan işler arasında kısa mola verin.

• Telefonu omuzla kulak arasına sıkıştırmayın.

• Yük taşırken ağrılı tarafta omuzu uzun süre germeyin.

• Çalışma koltuğu ve masa yüksekliği, omzun sürekli yükselmesini gerektirmesin.

• Yatarken yastık desteğini her gece yeniden ayarlayın; küçük farklar bile işe yarayabilir.

Hangi egzersizler dikkatle uygulanabilir?

Aşağıdaki egzersizler genel örneklerdir. Kişiye özel plan için uzman değerlendirmesi gerekir. Ağrı belirgin artarsa bırakın; uyuşma, güç kaybı, ateş, travma öyküsü veya ani hareket kaybı varsa değerlendirme alın.

1) Pendulum egzersizi

Amaç: Omuz çevresinde rahatlama ve hafif hareket.
Nasıl yapılır? Belden hafif öne eğilin, destek için sağlam elinizle masa kenarına tutunun. Ağrılı kolu serbest bırakıp küçük daireler veya öne-arkaya hafif sallanma yapın. 30–45 saniye, 2–3 tur.
Kimler yapmamalı? Yeni travma, çıkık şüphesi, çok şiddetli ağrı, belirgin baş dönmesi olanlar. [1][6]

2) Masa üzerinde kaydırma

Amaç: Omuzu yük bindirmeden öne kaldırma hareketini kolaylaştırmak.
Nasıl yapılır? Otururken ellerinizi havlu üzerinde masaya koyun, ağrılı kolu destekleyerek kolları öne doğru yavaşça kaydırın. 8–10 tekrar.
Kimler yapmamalı? Hareket sırasında keskin batma, ani kilitlenme yaşayanlar. [1][8]

3) Yardımlı omuz kaldırma

Amaç: Hareket açıklığını nazikçe korumak.
Nasıl yapılır? Sırtüstü yatın; sağlam kolunuzla ağrılı kolu destekleyip yukarı doğru yavaşça kaldırın, ağrı sınırında geri indirin. 8 tekrar.
Kimler yapmamalı? Travma sonrası tam hareket kaybı veya ciddi yırtık şüphesi olanlar. [1][8]

4) Skapular retraksiyon

Amaç: Kürek kemiği kontrolünü artırmak, omuz kuşağını rahatlatmak.
Nasıl yapılır? Dik oturun, omuzları yukarı kaldırmadan kürek kemiklerini hafifçe arkaya ve aşağıya çekin. 5 saniye tutun, 8–10 tekrar yapın.
Kimler yapmamalı? Boyun ağrısı belirgin artanlar, omuz çevresinde spazmı tetiklenenler. [1][6]

5) İzometrik dış rotasyon

Amaç: Tendonları aşırı zorlamadan hafif kas aktivasyonu.
Nasıl yapılır? Dirseği gövde yanında 90 derece bükün. Elinizin dış kısmını duvara ya da yastığa çok hafif bastırın, 5 saniye tutun. 6–8 tekrar.
Kimler yapmamalı? Ağrı ile birlikte belirgin güç kaybı olan, akut travma geçiren veya hareketle ağrısı hızla yükselen kişiler. [1][6]

Geleneksel ve alternatif yaklaşımlar işe yarar mı?

Akupunktur

Bazı derlemelerde, özellikle donuk omuzda akupunkturun kısa ve orta vadede ağrı ve fonksiyonda yarar sağlayabileceği bildirilmiştir; ancak kanıt kalitesi çok düşüktür. Bu nedenle ilk basamak yerine, uygun seçilmiş hastada destekleyici seçenek olarak düşünülmelidir.[7]

Masaj

Yumuşak doku odaklı uygulamalar bazı kişilerde kısa süreli rahatlama sağlayabilir. Ancak tek başına yeterli olmayabilir; egzersiz ve eğitimle birlikte düşünülmesi daha mantıklıdır. Kırık, çıkık, enfeksiyon, akut ciddi yırtık şüphesi veya belirgin inflamasyonda uygun olmayabilir.[1][2]

Kupa

Kupa tedavisi için kronik ağrıda bazı olumlu sonuçlar bildirilse de kanıt heterojendir; omuza özgü, güçlü ve standart bir kanıt tabanı yoktur. Morarma, cilt irritasyonu ve bazı kişilerde istenmeyen etki riski nedeniyle özellikle kan sulandırıcı kullananlar, cilt hassasiyeti olanlar veya aktif cilt sorunu bulunanlar dikkatli olmalıdır. Kanıt düzeyi genel olarak düşük-orta ve temkinli yorum gerektirir.[7]

Bitkisel/topikal ürünler

Omuz ağrısına özel güçlü kanıt çoğu ürün için sınırlıdır. Bazı topikal ürünler geçici rahatlama sağlayabilir; ama ciltte tahriş, alerji veya ilaç etkileşimi olasılığı unutulmamalıdır. Özellikle düzenli ilaç kullananlar, gebeler ve kronik hastalığı olanlar eczacı/hekim görüşü almadan uzun süreli kullanmamalıdır.

İyileşme süresi neye bağlıdır?

İyileşme süresi omuz ağrısının nedenine bağlıdır. Tendon yüklenmesi ve irritasyon temelli tablolar haftalar içinde toparlayabilirken, donuk omuz aylar sürebilir. Diyabet, tiroid bozukluğu, yüksek ağrı hassasiyeti, uyku bozukluğu, hareketsizlik ve programa uyumsuzluk süreci uzatabilir.[4][5][8]

Önemli bir nokta da şu: gece ağrısının azalması her zaman tam iyileşme anlamına gelmez. Uykunun düzelmesi sevindiricidir, fakat hareket açıklığı ve fonksiyon da toparlanmalıdır. Bu yüzden yalnızca “artık gece uyandırmıyor” diye süreci yarıda bırakmamak gerekir.

Omuz ağrısının tekrarını azaltmak için neler yapılabilir?

• düzenli omuz ve kürek kemiği egzersizlerini sürdürmek

• uzun süreli omuz üstü yüklenmeyi bölmek

• uyku sırasında yastık desteğini ihmal etmemek

• masa başı duruşunu ve kol desteklerini düzenlemek

• ağrı geçince birden yüksek yoğunluklu aktiviteye dönmemek

• eşlik eden diyabet/tiroid gibi durumların kontrolünü aksatmamak [1][8]

Bu tabloda evde fizyoterapiyle neler hedeflenir?

Uygun hastalarda evde fizyoterapinin hedefleri şunlar olabilir:

• gece ağrısını ve yatakta pozisyon hassasiyetini azaltmak

• omuz hareket açıklığını korumak veya artırmak

• kol kaldırma, giyinme, kişisel bakım gibi günlük aktiviteleri kolaylaştırmak

• omuz çevresi kas kontrolünü geliştirmek

• uyku, yastık desteği ve günlük yaşam ergonomisini düzenlemek

• gerektiğinde hekim değerlendirmesine zamanında yönlendirmek

Medical Fizyo’nun yaklaşımı

Medical Fizyo, İstanbul genelinde ve uygun bölgelerde evde fizik tedavi/rehabilitasyon hizmetini, uygun endikasyonlarda ve değerlendirme sonrası planlama mantığıyla ele alır. Bu içerikteki konu özelinde yaklaşım şu şekilde yapılandırılabilir:

• İlk değerlendirme: Omuz ağrısının öyküsü, gece yakınması, hareket kısıtlılığı ve fonksiyon kaybı gözden geçirilir.

• Uygunluk ve endikasyon kontrolü: Evde fizik tedaviye uygun mu, yoksa önce ortopedi/FTR hekim değerlendirmesi mi gerekli; buna bakılır.

• Kişiye göre hedef belirleme: Ağrının azaltılması, uykunun iyileşmesi ve günlük yaşam hedefleri netleştirilir.

• Program oluşturma: Egzersiz tedavisi, eğitim, omuz pozisyonlama, ağrı yönetimi ve fonksiyonel çalışmalar planlanır.

• Evde takip ve yeniden değerlendirme: Yanıta göre program düzenlenir.

• Gerektiğinde uzman yönlendirmesi: Akut yırtık şüphesi, ciddi hareket kaybı, travma veya kırmızı bayraklarda ilgili uzmana yönlendirme yapılır.

Bu yaklaşım tanı veya sonuç garantisi vermez; doğru hastada doğru basamağı seçmeyi hedefler.

İstanbul Evde Fizik Tedavi Hizmetleri

Diğer Hizmetlerimiz

1. Ortopedik rehabilitasyon

2. Nörolojik rehabilitasyon

3. Geriatrik rehabilitasyon

4. Ameliyat sonrası rehabilitasyon

5. Sporcu rehabilitasyonu

6. Dil ve konuşma terapisi

7. Yutma terapisi

8. Evde fizik tedavi uygulamaları

9. İş yerinde ergonomi ve fizyoterapi desteği

10. Denge ve yürüme eğitimi

11. Fonksiyonel egzersiz ve günlük yaşam eğitimi

12. Pediatrik rehabilitasyon için uygun yönlendirme ve destekleyici süreçler

Sık Sorulan Sorular

Gece omuz ağrısı hangi hastalığın belirtisi olabilir?

Rotator manşet sorunları, donuk omuz, bursit, kalsifik tendinit ve bazı boyun kaynaklı ağrılar buna yol açabilir. Tek başına pozisyon hatası demek doğru olmaz.[1][2][8]

Omuz ağrısında en rahat yatış şekli hangisi?

Genelde sırtüstü, kolun altına destekle yatmak veya ağrısız tarafa yan yatıp ağrılı kolu yastıkla desteklemek daha rahat olabilir.

Ağrılı omzun üzerine yatmak zararlı mı?

Çoğu kişide ağrıyı artırır. Her zaman kalıcı hasar anlamına gelmese de o pozisyon genelde tolere edilmez.

Omuz ağrısında sıcak mı, soğuk mu uygulanır?

Yeni zorlanma ve şişlikte soğuk, daha çok sertlik ön plandaysa ve şişlik yoksa ılık uygulama daha rahatlatıcı olabilir. Cilde doğrudan temas ettirmeyin.

Gece ağrısı varsa MR şart mı?

Hayır. Önce öykü ve muayene esastır. MR/USG belirli şüphelerde veya düzelmeyen olgularda istenir.[1][2]

Egzersiz yapınca ağrı artarsa ne yapmalıyım?

Keskin ağrı, saatler süren artış, uyuşma veya güç kaybı olursa egzersizi durdurup değerlendirme alın. Hafif geçici rahatsızlık ile belirgin kötüleşme aynı şey değildir.

Donuk omuz gece ağrısı yapar mı?

Evet. Özellikle ağrılı evrede gece yakınması sık görülür ve uyku kalitesini bozabilir.[3][8]

Omuz ağrısı boyundan kaynaklanabilir mi?

Evet. Her omuz ağrısı omuz ekleminin kendi probleminden kaynaklanmaz; boyun kaynaklı yansıyan ağrı da olabilir.[2]

Evde fizik tedavi her omuz ağrısına uygun mudur?

Hayır. Önce uygunluk değerlendirilmelidir. Travma, akut ciddi yırtık şüphesi, enfeksiyon veya başka kırmızı bayraklar varsa önce hekim değerlendirmesi gerekir.[2]

Ne zaman doktora görünmeliyim?

Ağrı ısrarla sürüyorsa, hareket giderek azalıyor, gece her gün uykudan uyandırıyor veya güç kaybı eşlik ediyorsa muayene gerekir. Acil bulgular varsa gecikmeyin.[2]

İstanbul için 5 kısa bilgi

• İstanbul genelinde ve uygun bölgelerde, omuz ağrısı yaşayan hastalar için ev ortamında değerlendirme + program + takip akışı planlanabilir.

• Randevu sürecinde, şikâyetin süresi, travma öyküsü ve gece ağrısının niteliği baştan sorgulanır.

• Evde hizmet planlanırken yatağın yüksekliği, yastık desteği, koltuk ve çalışma alanı gibi günlük yaşam detayları dikkate alınabilir.

• Uygun olmayan tablolar için “önce hekim değerlendirmesi” yaklaşımı benimsenmesi daha güvenlidir.

• İstanbul gibi yoğun şehir yaşamında, evde yapılandırılmış fizik tedavi bazı hastalarda ulaşım yükünü azaltan bir seçenek olabilir.

Sonuç

Gece uyutmayan omuz ağrısında doğru yatış pozisyonu önemlidir; ama tek başına çözüm değildir. En sık tercih edilen güvenli yaklaşım, sırtüstü yatıp kolu desteklemek veya ağrısız tarafa yan yatıp ağrılı kolu yastıkla taşımaktır. Ağrılı omzun üstüne yatmak çoğu kişide yakınmayı artırır. Bununla birlikte gece ağrısı, rotator manşet sorunları ve donuk omuz gibi klinik tabloların da önemli işareti olabilir.[1][4][8]

Gece uyutmayan omuz ağrınız sürüyorsa, hareketiniz giderek kısıtlanıyorsa ya da günlük yaşamınız etkileniyorsa, uygunluk değerlendirmesiyle ilerlemek en güvenli adımdır. Medical Fizyo, uygun hastalarda evde fizik tedavi sürecinin planlanması ve gerektiğinde ilgili uzman yönlendirmesi konusunda bilgilendirici, etik ve profesyonel bir çerçeve sunar.

Kaynakça

[1] Desmeules F, Roy JS, Lafrance S, ve ark. 2025. Rotator Cuff Tendinopathy Diagnosis, Nonsurgical Medical Care, and Rehabilitation: A Clinical Practice Guideline. J Orthop Sports Phys Ther. 55(4):235-274. DOI: 10.2519/jospt.2025.13182. Kanıt düzeyi: Kılavuz / yüksek-orta.

[2] Rees JL, Kulkarni R, Rangan A, ve ark. 2021. Shoulder Pain Diagnosis, Treatment and Referral Guidelines for Primary, Community and Intermediate Care. Shoulder & Elbow. 13(1):5-11. DOI: 10.1177/1758573220984471. Kanıt düzeyi: Kılavuz / uzman uzlaşısı + derlenmiş kanıt.

[3] Challoumas D, Biddle M, McLean M, Millar NL. 2020. Comparison of Treatments for Frozen Shoulder: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Netw Open. 3(12):e2029581. DOI: 10.1001/jamanetworkopen.2020.29581. Kanıt düzeyi: Sistematik derleme + meta-analiz / yüksek.

[4] Mengi A, Guler MA. 2022. Nocturnal pain in patients with rotator cuff related shoulder pain: A prospective study. Musculoskelet Sci Pract. 59:102536. DOI: 10.1016/j.msksp.2022.102536. Kanıt düzeyi: Prospektif çalışma / orta.

[5] Longo UG, Facchinetti G, Marchetti A, ve ark. 2019. Sleep Disturbance and Rotator Cuff Tears: A Systematic Review. Medicina (Kaunas). 55(8):453. DOI: 10.3390/medicina55080453. Kanıt düzeyi: Sistematik derleme / orta.

[6] de-Queiroz JHM, Miranda EG, da Silva IN, ve ark. 2023. Exercise for rotator cuff tendinopathy. Kanıt özeti: omuz ağrısı ve fonksiyonda egzersiz temelli yaklaşımlar yararlı olabilir. Sistematik derleme. PubMed PMID: 36793454. Kanıt düzeyi: SR / orta.

[7] Ben-Arie E, Kao PY, Lee YC, ve ark. 2020. The Effectiveness of Acupuncture in the Treatment of Frozen Shoulder: A Systematic Review and Meta-Analysis. Evid Based Complement Alternat Med. 2020:9790470. DOI: 10.1155/2020/9790470. Kanıt düzeyi: SR + meta-analiz / düşük-çok düşük.

[8] Pandey V, Madi S. 2021. Clinical Guidelines in the Management of Frozen Shoulder: An Update!. Indian J Orthop. 55(2):299-309. DOI: 10.1007/s43465-021-00351-3. Kanıt düzeyi: Güncel derleme / kılavuz özeti / orta.